De New Knowledge Club deed haar pluriforme karakter wederom eer aan met een bijzondere bijeenkomst in de hoogbouw van de Erasmus universiteit op de avond van 11 mei 2006. De lezing werd bijgewoond door een volgepakte zaal van leden en andere belangstellenden van diverse pluimage.
Gastspreker was Prof. Dr. Willem de Ridder, directeur van de Stichting Maatschappij en Onderneming en hoogleraar toekomstonderzoek aan de Universiteit van Twente.

De heer de Ridder, die als econoom en futuroloog bedrijven en andere kennisinstellingen adviseert, gaf deze avond in staccato termen een symptomatisch beeld van de economie zoals die er in 2020 uit zo kunnen zien: de vierde economie. Hij liet eerst kort de oudere economieën de revue passeren. De eerste is de door kleine gemeenschappen geleide landbouweconomie, gevolgd door de tweede, door "executive power" gedreven industriële, waarna wij in onze tijd hebben kennisgemaakt met de derde, de service economie, die meer drijft op de "soft power" van de consument.

In de vierde economie zal het meer en meer aankomen op de "virtual power" van netwerken van bedrijven en andere organisaties die marktgericht met elkaar samenwerken en elkaar optimaal proberen aan te sturen. Belangrijke ontwikkeling daarbij is dat bedrijven meer en meer gaan outsourcen en niet meer koste wat kost hun (human) capital willen binnenhouden. Daarentegen wordt een groot beroep gedaan op de synchroniciteit binnen netwerken; de term synchroniciteit stamt van een experiment van Christiaan Huygens met twee klokken die bij elkaar gezet op den duur synchroon gingen tikken. Het succes van het bedrijf wordt bepaald door de mate waarin het in zijn netwerk past. Verder zullen toepassingen belangrijker worden dan de achterliggende theoretische kennis, de practische marktrelevantie (inschatting van de toekomstige marktwaarde, fasering en afstemming van produkten) groter dan de relevantie en de toegankelijkheid van de wetenschap. De ondernemers nemen daarmee het roer over van de wetenschappers en zetten de lijnen uit door zich te integreren en te conglomereren tot slagvaardige netwerken. Dit zijn zelfregulerende teams met eigen agenda's die de overheden meer en meer uit de geldstroom zullen halen. De overheden zullen waarschijnlijk nog wel hun marktordenende taak houden maar zij zullen de besteding van hun middelen eerder overlaten aan de door de netwerken ontwikkelde en aangereikte issues dan aan door politici geopperde meningen en agenda's. Momenteel beheert de Nederlandse overheid nog een overvloed aan liquide middelen waarvoor een grote behoefte bestaat aan goede investeringsmogelijkheden.
Van de politieke en economische invloed van de netwerken wordt verwacht dat de globaliserende wereld zich zal bewegen naar een nieuwe democratie waarin de binnen de netwerken door samenwerking ontwikkelde vormen van consensus praktisch onbreekbaar zullen zijn.

Vanuit het publiek werd herhaaldelijk om een vergelijking met het Verre Oosten gevraagd. De heer de Ridder opperde dat ondanks de industriële slagkracht van bijvoorbeeld China het Westen nog voorop loopt met de innovatieve kracht van netwerken.

De lezing bracht zoals gewoonlijk weer de nodige discussie teweeg, deze werd na de lezing en de vragenronde nog elders genoeglijk voortgezet. Voorwaar een geslaagde en boeiende avond.

John Schuurman Hess
New Knowledge Club