De New Knowledge Club is een blijkens haar naam een vereniging waarvan de leden zeer veel interesse hebben in nieuwe kennis maar ook in nieuwe wegen om deze kennis te vergaren. Zij hadden daartoe op 1 december 2006 iemand uitgenodigd die van het vergaren en uitwisselen van kennis een versmolten combinatie van hobby en werk heeft gemaakt. Gastspreker Ton Zijlstra is veranderingsdeskundige bij Proven Partners en besteedt daarnaast een groot deel van zijn tijd aan het actief deelnemen aan en volgen van kennisnetwerken.

Ton Zijlstra begon zijn lezing door te zeggen dat hij geen deskundige is op het gebied van het zogenaamde nieuwe leren. Het nieuwe leren is een kreet uit de onderwijswereld waarin pedagogen strijden om een evenwicht tussen vrij vergaarde kennis en kennis met de paplepel. Hij wenste liever de zaal te tracteren op een omschrijving van de veranderingen in zijn bezigheden, contacten en patronen die zich in de afgelopen vier jaren in zijn leven hebben voorgedaan. Daarmee wilde hij een duiding geven van de ontwikkelingen om ons heen.

In 2002 werkte Ton Zijlstra nog gewoon 40 uur in de week en ontving hij wekelijks zo'n 20 e-mails. Zijn informatie haalde hij nog voornamelijk uit tijdschriften en boeken en hier en daar sites van het internet. Hij had in die tijd zowel zakelijk als privé niet meer dan 100 contacten. Anno 2006 is dit helemaal veranderd; hij is 7 dagen per week, 16 uur per dag actief in zo'n vijf verschillende en elkaar vaak aanvullende contexten, zijn contacten en e-mail zijn minimaal vervijfvoudigd. Bovendien volgt Ton dagelijks meer dan vierhonderd websites en weblogs en leest hij slechts boeken en tijdschriften wanneer een gerichte behoefte ontstaat aan een verdieping.

Wat heeft deze veranderingen teweeg gebracht? Te denken valt aan niet alleen aan een nieuwe baan, het is ook de vergrote wereldwijde infrastructuur met nog meer verbindingen en een toegenomen veranderingssnelheid, maar het is volgens Zijlstra vooral ook het besef dat toegang tot informatie belangrijker is geworden dan het bezit ervan.

Informatie heeft geen moeras te zijn, het kan een veld zijn waarover men perspectief kan houden en kan leren navigeren. De snel evoluerende maar vaak dehumaniserende technologieën kunnen dan toch zeer persoonlijk en gericht worden ingezet door het filter van de sociale netwerken als uitgangspunt te nemen. Hiervoor is passie maar vooral kritische zelfreflectie het uitgangspunt; alleen zo komt men tot de identiteit, validering en authenticiteit die nodig is om significant deel te nemen aan kennisnetwerken. Door sporen achter te laten en te schermen met wisselende schillen van vertrouwelijkheid is het mogelijk om het gegenereerde verkeer niet alleen interessant maar ook beheersbaar te maken. Ton volgt zeer kritisch de ontwikkelingen en verruilt zogenaamde echo-kamers regelmatig voor gehele nieuwe en open netwerken met weer andere interesses.

De lezing bracht zeer veel pedagogische discussies teweeg die vaak te maken hadden met een door veel ouderen vermeend gebrek aan richting in wat mensen tegenwoordig leren. Er werden veel vraagtekens gesteld bij een jeugd die met honderden e-mail adressen en mobiel-nummers rondloopt maar die maar al te vaak geen fatsoenlijke brief meer kan schrijven. Zijlstra toonde zich in zijn replieken minder pessimistisch en is zeer positief over de communicatieve mogelijkheden en vaardigheden van de nieuwe generatie.

Men besloot de lezing met de conclusie dat kennis verbonden zijn is maar dat het echte leren wordt gedaan door het kritisch opbouwen, onderhouden en soms afbouwen van netwerken. De discussies werden elders wederom genoeglijk voortgezet. Wederom een zeer boeiende en inspirerende avond.

John Schuurman Hess
New Knowledge Club.